Zeilend met ronde en platbodemjachten naar 2030

Een toekomstvisie, gebaseerd op uitspraken en gedachten van donateurs van de SSRP, de leden van de VSRP en de beide besturen.

De bedoeling van deze toekomstvisie is de ´droom´ te hebben, de ´stip op de horizon´ waar naartoe gevaren gaat worden. Over de manier waarop we dit ‘varen’ gaan organiseren wordt in een volgend traject gepraat. Dit visiedocument wil dus op geen enkele manier een pleidooi zijn voor wat voor organisatievorm dan ook maar juist een oproep om de organisatievorm(en) pas te bedenken als je weet welk doel je voor ogen hebt. (Als VSRP bestuur zijn wij er al jaren van overtuigd dat het uiteindelijk één organisatie moet worden, maar daar gaat het pas over als we het eens zijn over de visie.)

Dit is de stip op de horizon:

De SSRP en de VSRP zullen beiden veranderen, maar wat blijft is het bovenliggende en verbindende doel: het levend houden van het varen met ronde en platbodemjachten.

Om dat doel te bereiken zijn schepen en mensen nodig. Die mensen, oftewel de gebruikers, eigenaren, werven, evenementenorganisatoren, belangstellenden, erfgoed liefhebbers enz. enz., – anders gezegd ‘de klant’ in al zijn diversiteit -, willen in de toekomst een breed palet van producten en diensten die geleverd worden door twee kern eenheden die een eigen taakstelling hebben.

Die eenheden hebben geen zeggenschap over elkaars handel en wandel maar willen elkaar wel graag ontmoeten, elkaar versterken en voor ‘de klant’ een duidelijk en aantrekkelijk totaal product bieden.

  1. Nationaal kenniscentrum ronde en platbodemjachten

Het nationaal kenniscentrum heeft het archief over ronde en platbodemjachten en alles wat daarmee samenhangt en houdt daarin onder meer een schepenlijst bij met daarin specificaties van schepen. Door middel van criteria, die door deskundigen worden geformuleerd en geëvalueerd, wordt een ´waarde´ gegeven aan de schepen en worden richtlijnen geboden voor restauratie, onderhoud en gebruik, ook voor wedstrijdzeilen.

De schepen behoren tot het nationaal nautisch cultureel erfgoed. Het is een levende en levendige lijst waaraan nieuwe schepen worden toegevoegd, veranderende trends zichtbaar worden gemaakt,  criteria worden gesteld. In de loop der jaren zullen ook, net zoals met de landelijke monumentenlijst, nieuwe groepen schepen worden toegevoegd. De nationale nautische monumentenlijst van de toekomst is wellicht een brede landelijke databank van alle nautisch erfgoed volgens eenzelfde systematiek beschreven. Rond de schepenlijst is dialoog over materialen, technieken en ontwerpen. Er zijn publicaties, er zijn lezingen.

Het kenniscentrum heeft drie taakgebieden:

  • Kennisdeling waaronder het archief
  • Deskundigheidsbevordering
  • Advies

Het centrum oordeelt en veroordeelt niet, wat schippers ook met hun schip doen. Dat is aan de eigenaar. Het kenniscentrum adviseert, maar sluit niet uit, het bespreekt nieuwe ontwikkelingen in brede kring, het zoekt naar wegen om het ronde en platbodemjacht in de aandacht te houden, het doet onderzoek.

Het kenniscentrum kan belonen en waarderen. Goede taxateurs kunnen een rapport uitbrengen over de authenticiteit van een schip zoals dat met historische muziekinstrumenten of antieke meubels gebeurt. Een schip heeft dan een ´certificaat van echtheid´ of een benoemde erfgoedwaarde.

Het kenniscentrum is laagdrempelig en toegankelijk, het helpt scheepseigenaren aan goede informatie bij restauratieplannen. Bij nieuwe replicabouw wordt de dialoog gevoerd.

Het kenniscentrum stimuleert initiatieven om ronde en platbodemjachten in de vaart te houden: een restauratiefonds, maar ook een werkervarings of scholings project waarbij ´barrels´ worden opgeknapt.

Het kenniscentrum is een onafhankelijke eenheid en verwerft haar financiën door het verkrijgen van donaties, schenkingen en doelgerichte subsidies waarbij oog is voor het bereiken van nieuwe doelgroepen gebruikers / eigenaren die het nautisch erfgoed omarmen.

  1. Een nationaal netwerk  voor schippers van ronde en platbodemjachten

Overal in het land zijn individuele of groepen platbodemzeilers die elkaar kennen vanuit het vaargebied, vanuit de jachthaven, door evenementen, schipperskringen zoals Kooiman en de Vries of Westerdijk, doordat men elkaar kent van aanbrengtochten, reünies of wedstrijden. Dit kan ongeorganiseerd zijn, maar ook georganiseerd in klassenorganisaties, zoals de Friese Reünie, in schipperskringen, rond een museum, zoals de spekbakkenzeilers in Hoorn en de zalmschouwen langs de rivieren.

Het nationaal netwerk verbindt, op een of andere manier, zoals een linked-in netwerk, een platbodemforum of ander digitaal platform, al deze groepen met elkaar.

Dit netwerk is voor 90 % een verbinder, het team achter het netwerk is op die kwaliteiten samengesteld. De activiteiten zelf zijn allemaal op lokaal of regionaal niveau. Initiatiefnemers melden via het netwerk dat ze een activiteit gaan doen en zoeken partners en belangstellenden, ver en dichtbij. Dat kan variëren van havendagen tot inkoop van touw, van meerdaagse bijeenkomsten in Giethoorn of Zwartsluis tot winterborrels in een schepenloods. De lokale organisator zorgt ook voor de financiële realisatie.

Er is geen exclusiviteit meer voor schepen die in ´een lijst´ staan. Het is aan de lokale organisatoren om de ‘ dresscode’ van de bijeenkomst te bepalen:

  • Alleen maar hout, alleen maar ijzer of juist ‘crossovers ‘
  • Iedereen is welkom maar laat de rolfok thuis
  • We steken dwars het Markermeer over dus dat moet je bemanning en je schip wel kunnen
  • We gaan 24 uur hardzeilen op het Veerse meer en de Lelievletten doen ook mee.
  • Alleen voor 60 plussers en bij voorkeur verkleed.

Het is aan de schipper of zijn (zelf)organisatie om te bepalen waar zijn belangstelling naar uit gaat.

Het team achter het nationale netwerk organiseert minimaal één keer per jaar een grote netwerkbijeenkomst in de winter waar alle lokale partners melden wat de plannen zijn en medestanders of deelnemers kunnen spreken of zoeken. Dit zou wellicht op de Hiswa kunnen. Beursvloeren, pitchen en speed-daten zijn de communicatiemiddelen.

Het nationale netwerk organiseert elk jaar of om het jaar op een vaste plek en een vaste tijd een groot evenement, bijvoorbeeld bij de start van de zomer, bij voorkeur in samenwerking met een regio of een verwante organisatie. Dit evenement kan een nieuwe vorm van zomerbijeenkomst (reünie) zijn, maar ook een tocht, een vierdaags evenement, admiraalzeilen of wat dan ook.

Dit landelijke evenement moet zodanig zijn dat de TV en andere media er op af komen, het publiek kan toestromen en nationale publiciteit wordt gegenereerd voor het ronde en platbodemjacht.

Daarbij spiegelgevechten, wedstrijden, verkleedpartijen, culinaire genoegens, vlootschouwen, demo´s, bezoekers aan boord, opstapdagen enz. Samen met verkoopsteigers en onderdelenmarkten zodat je er als schipper veel kunt halen.

Maar er kan ook iets anders worden bedacht. Er kan ook een verbinding worden gelegd met bouwers, opleiders, een participatieproject, opleidings- of werkervaringsprojecten, historische verenigingen en musea. Dat is aan de initiatiefnemers.

De organisatie achter het nationale netwerk is een eenheid met leden of betalende deelnemers – participanten. Activiteiten vinden kostendekkend en gesponsord plaats. Deze activiteiten omvatten een mix van vier typen activiteiten: in de kern gericht op de schepen zelf, of op de schippers en die dat zouden kunnen worden, of op thematische of historische verbindingen of op toeristische activiteiten, havendagen en dergelijke.